نشست کمیته مشترک تنگه هرمز دقیقاً کجا و با چه هدفی برگزار شد؟
این نشست روز سه شنبه (9 تیرماه ۱۴۰۵) در شهر مسقط برگزار گردید. هیأت ایرانی به ریاست کاظم غریبآبادی و هیأت عمانی به سرپرستی عبدالعزیز الهنایی، وزیر مشاور در امور خارجه عمان، در این جلسه حضور داشتند. محور اصلی این جلسه، مرور مسائل جاری در رابطه با تنگه هرمز و بررسی چالشهای پیشروی تردد دریایی در این آبراه حیاتی بود.
انتخاب مسقط به عنوان محل برگزاری نخستین نشست کمیته مشترک، نشاندهنده نقش بیطرفانه و میانجیگرانه عمان در مناقشات منطقهای است. سلطنت عمان همواره به عنوان پلی برای گفتوگوهای غیرمستقیم میان ایران و غرب عمل کرده و این بار نیز بستر مناسبی برای گفتوگوهای فنی درباره یکی از حساسترین نقاط جهان فراهم آورده است.
[باکس اختصاصی آناژورنال]: تحلیلگران معتقدند که زمانبندی این نشست، همزمان با افزایش گشتهای نظامی آمریکا در آبهای آزاد، نشان از اراده دو طرف برای کاهش تنشهای فرسایشی و رسیدن به یک چارچوب عملیاتی جدید برای مدیریت تردد کشتیها دارد.
درباره تنگه هرمز در تفاهم نامه اسلام آباد چه نوشته شده است؟
یکی از کلیدیترین محورهای گفتوگو در این جلسه، بند پنج یادداشت تفاهم اسلامآباد بود. این یادداشت که پیشتر میان برخی کشورهای منطقه به امضا رسیده، بر حقوق حاکمیتی دولتهای ساحلی بر آبهای ساحلی خود تأکید دارد. به گفته غریبآبادی، طرفین در این نشست بر سر الزامات اجرایی این بند برای جلوگیری از هرگونه خلأ حقوقی در مدیریت تنگه، تبادل نظر کردند.
واکنش کاظم غریبآبادی به جزئیات نشست چه بود؟
معاون وزیر خارجه ایران در صفحه شخصی خود در فضای مجازی با انتشار تصاویری از این دیدار، نوشت:
«در سفر به مسقط، اولین نشست کمیته مشترک هرمز با عبدالعزیز الهنایی برگزار شد. ضمن مرور مسائل جاری در رابطه با تنگه، درباره مدیریت آینده تنگه در چارچوب بند پنج یادداشت تفاهم اسلامآباد و حقوق حاکمیتی دولتهای ساحلی تبادل نظر کردیم.»
وی همچنین بر استمرار این گفتوگوها در سطوح کارشناسی تأکید کرد و این نشست را گامی مؤثر در جهت ثبات امنیت دریایی ارزیابی نمود.
مدیریت آینده تنگه هرمز چه تغییری خواهد کرد؟
اگرچه جزئیات دقیق مدیریت آینده هنوز به صورت رسمی منتشر نشده است، اما آنچه از بیانیهها برمیآید، حاکی از آن است که دو کشور به دنبال تدوین یک دستورالعمل عملیاتی جدید برای هماهنگی بیشتر بین دولتهای ساحلی هستند. تحلیلگران پیشبینی میکنند که خروجی این کمیته مشترک، به کاهش دخالتهای فرامنطقهای و افزایش نقش کشورهای حاشیه خلیج فارس در تأمین امنیت این آبراه منجر شود.
این نشست روز سه شنبه، 9 تیرماه ۱۴۰۵ در شهر مسقط، پایتخت عمان برگزار گردید.
بر اساس کنوانسیون حقوق دریاها، دولتهای ساحلی حق وضع قوانین و کنترل بر مناطق آبی مجاور سواحل خود را دارند. ایران و عمان در این نشست بر اجرایی کردن این حق در تنگه هرمز جهت مقابله با هرگونه عبور غیرمجاز تأکید کردند.
هرگونه خبر از ثبات و کاهش تنش در تنگه هرمز، معمولاً اثر کوتاهمدتی بر کاهش التهاب بازارهای مالی دارد. اگر این گفتوگوها به توافقات عملی منجر شود، میتواند هزینههای بیمه حملونقل دریایی را کاهش داده و به آرامش بازارهای ارزی کمک کند.
