جان کری دقیقاً در اتاق وضعیت کاخ سفید چه دید که تاکنون فاش نکرده بود؟
به گزارش آناژورنال کری در این مصاحبه به لحظهای اشاره کرد که نتانیاهو در اتاق وضعیت نشست و سناریوی جنگ با ایران را تشریح کرد. به گفته کری، ادعاهای نتانیاهو آنقدر غیرواقعی و بیپایه بود که حتی برخی از اعضای کابینه ترامپ، آن را «چرند محض» خواندند و مخالفت صریح خود را اعلام کردند. اما در کمال ناباوری، ترامپ پاسخ داد: «به نظر من که عالی میرسد!» و کری تأکید کرد که همین یک جمله، قطار جنگ را روی ریل انداخت.
[باکس انحصاری آناژورنال]: این افشاگری نشان میدهد که تصمیمگیری در کاخ سفید نه بر اساس دادههای اطلاعاتی، بلکه بر اساس روابط شخصی و ادراکات سطحی اتخاذ شده است. کری با بیان این خاطره، قصد دارد نشان دهد که سیاست خارجی آمریکا در آن مقطع، از مسیر دیپلماسی خارج و به دست تندروهای صهیونیستی افتاده بود.
نقش بنیامین نتانیاهو در جنگافروزی علیه ایران چه بود؟
به گفته جان کری، نتانیاهو نقش محوری در قانعسازی ترامپ برای خروج از برجام و تشدید تنشها داشت. کری مدعی است که نتانیاهو با ارائه تحلیلهای گمراهکننده و بزرگنمایی تهدیدات هستهای ایران، توانست ترامپ را به عنوان یک رئیسجمهور تازهکار و بیاطلاع از جزئیات فنی تحت تأثیر قرار دهد. وزیر خارجه اسبق آمریکا تأکید کرد که این رفتار نتانیاهو، سومین اشتباه استراتژیک رژیم صهیونیستی در قبال ایران بوده است.
جان کری چگونه از برجام و مفاد فنی آن دفاع کرد؟
کری در ادامه مصاحبه خود به تشریح دستاوردهای فنی برجام پرداخت که توسط دولت ترامپ به تمسخر گرفته شد. او سه محور اصلی را برشمرد:
- بازطراحی رآکتور اراک: کری گفت که رآکتور پلوتونیومی اراک تنها دو هفته با راهاندازی فاصله داشت، اما تیم مذاکرهکننده موفق شد آن را بازطراحی کند.
- پر کردن کالندریا با سیمان: قلب رآکتور (کالندریا) با سیمان پر شد تا هرگز قابل استفاده مجدد نباشد.
- نظارت دائمی: ۱۳۰ بازرس اضافی در خاک ایران مستقر شدند که اجازه بازرسی از هر نقطه را در هر زمان داشتند.
اما ماجرای “کالندریای یدک” چیست و چرا ایران این کار را کرد؟ (تحلیل انحصاری آناژورنال)
در سال ۲۰۱۵، منابع آگاه از سازمان انرژی اتمی ایران فاش کردند که ایران پیش از امضای برجام، یک کالندریای یدک برای رآکتور اراک خریداری کرده بود. این یعنی اگر روزی برجام شکست میخورد و طرف غربی تعهدات خود را نقض میکرد، ایران میتوانست با نصب این کالندریای جدید، چرخه تولید پلوتونیوم را از سر بگیرد.
نکته مهم: دولت اوباما و جان کری از این موضوع بیخبر بودند و گمان میکردند با پر کردن کالندریای فعلی، کل برنامه متوقف شده است. این یک حرکت مهندسی معکوس هوشمندانه از سوی ایران بود که نشان میداد تیم مذاکرهکننده ایرانی، “بازی دومرحلهای” طراحی کرده است: یک مرحله برای امضای توافق، و یک مرحله برای حفظ توان هستهای در صورت نقض برجام توسط آمریکا.
این مصاحبه به تازگی با شبکه بیبیسی انجام شده و کری در آن برای اولین بار جزئیات جلسه غیرعلنی اتاق وضعیت کاخ سفید را افشا کرده است.
پاسخ: کالندریا، قلب تخصصی یک رآکتور سنگینآبی است که میلههای سوخت اورانیوم در آن قرار میگیرند و فرآیند تولید پلوتونیوم (ماده اولیه بمب اتم) در آن انجام میشود. غیرفعال کردن آن یعنی غیرممکن شدن مسیر نظامی تولید پلوتونیوم.
پاسخ: برخی حقوقدانان آمریکایی معتقدند که افشای جزئیات جلسات غیرعلنی کاخ سفید، میتواند مصداق نقض محرمانگی باشد، اما به دلیل اینکه کری یک شهروند عادی محسوب میشود و دیگر مقام رسمی ندارد، بعید به نظر میرسد که با پیگرد قانونی مواجه شود.
پاسخ: این مصاحبه در کوتاهمدت تأثیر مستقیمی بر مذاکرات ندارد، اما از منظر دیپلماسی عمومی، به افکار عمومی جهان نشان میدهد که خروج آمریکا از برجام یک تصمیم شخصی و غیرحرفهای بوده و به تضعیف بیشتر اعتبار آمریکا در مذاکرات آینده منجر خواهد شد.
