قدیمیترین فرودگاههای ایران سابقهای بیش از یک قرن فعاليت داشتهاند و نقش مهمی در تاریخ هوانوردی کشور ایفا کردهاند.
بسیاری از این فرودگاهها در اوایل قرن بیستم و در پی کشف نفت یا حضور متفقین در جنگ جهانی دوم ساخته شدند و بعدها به مراکز مهم حملونقل هوایی تبدیل شدند.
در این مقاله آناژورنال با تاریخچه و جزئیات مهمترین فرودگاههای قدیمی ایران آشنا میشویم.
فرودگاه مسجد سلیمان
فرودگاه فرودگاه مسجدسلیمان که امروزه به فرودگاه «شهید آسیایی» هم شناخته میشود، قدیمیترین فرودگاه ایران است و به سال ۱۲۸۷ شمسی (حدود ۱۹۰۸ میلادی) بازمیگردد.
همزمان با کشف نفت در مسجدسلیمان، انگلیسیها به این منطقه توجه کردند و نخستین فرودگاه رسمی کشور را ایجاد کردند تا پروازهای مرتبط با فعالیتهای نفتی و انتقال کارشناسان انجام شود.
این فرودگاه در واقع یکی از قدیمیترین فرودگاههای خاورمیانه نیز محسوب میشود و در سالهای ابتدایی ساخت، شرکتهای هواپیمایی اروپایی مانند KLM و بریتیش ایرویز در آن فعالیت داشتند.
فرودگاه قلعه مرغی
فرودگاه فرودگاه قلعهمرغی تهران یکی از نخستین فرودگاههای پایتخت بود که در مرداد ۱۳۰۱ به بهرهبرداری رسید.
پیش از آن، هیچ زمین استانداردی برای فرود هواپیماها در تهران وجود نداشت، اما پس از درخواست انگلیسیها برای اعزام هواپیما به تهران، زمینی مسطح در منطقه قلعهمرغی برای این منظور انتخاب شد.
این فرودگاه بعدها به یکی از مراکز آموزش خلبانی و پروازهای سبک نظامی تبدیل شد و شناختهشدهترین نماد آغاز هوانوردی در پایتخت بوده است.
فرودگاه مهرآباد
فرودگاه فرودگاه مهرآباد تهران بدون شک یکی از مشهورترین و پررفتوآمدترین فرودگاههای ایران است.
این فرودگاه فعالیت خود را از اوایل دهه ۱۳۱۰ شمسی آغاز کرد و به مدت دهها سال مهمترین مرکز پروازهای داخلی و خارجی کشور بود.
با افتتاح فرودگاه بینالمللی امام خمینی، پروازهای بینالمللی از مهرآباد منتقل شد، اما مهرآباد همچنان قلب پروازهای داخلی ایران است و تاریخچهای غنی در حملونقل هوایی کشور دارد.
فرودگاه دوشان تپه
فرودگاه دوشانتپه در شرق تهران در اوایل قرن چهاردهم شمسی تأسیس شد و جزو قدیمیترین فرودگاههای ایران به شمار میآید.
این فرودگاه بیشتر بهعنوان پایگاه نظامی و آموزشی شناخته میشود و برای سالها در خدمت آموزش خلبانی و استفاده نیروهای هوایی بوده است.
اگرچه کمتر نام آن در میان مسافران عمومی شنیده میشود، اما از اهمیت تاریخی قابل توجهی برخوردار است.
فرودگاه آبادان
فرودگاه فرودگاه آبادان یکی از نخستین مراکز هوانوردی در جنوب ایران بود که در سال ۱۳۲۰ توسط شرکت ملی نفت ایران و بهدلیل وجود پالایشگاه آبادان احداث شد.
با توسعه این منطقه و رشد مراکز صنعتی و شهری مانند خرمشهر، فرودگاه آبادان نیز توسعه یافت و به یکی از مراکز مهم پرواز در جنوب کشور تبدیل شد، بهطوری که نخستین پروازهای بینالمللی نیز از آن انجام میشد.
فرودگاه نوشهر
فرودگاه فرودگاه نوشهر در شمال غرب نوشهر، یکی از قدیمیترین فرودگاههای ایران در ناحیه شمال است که در سال ۱۳۳۲ شمسی با باند خاکی آغاز بهکار کرد.
این فرودگاه در دوران قبل از انقلاب برای خدمت به خانواده سلطنتی و گردشگران استفاده میشد و نقش مهمی در تردد هوایی این منطقه داشت.
امروز نیز بهعنوان یکی از فرودگاههای مهم شمال کشور فعال است.
نقش تاریخی فرودگاه ها در هوانوردی ایران
این فرودگاههای قدیمی نهتنها مراکز پروازی بودند، بلکه نقش مهمی در توسعه حملونقل هوایی کشور، آموزش خلبانان، برقراری ارتباط بین شهرها و اتصال ایران به جهان ایفا کردند.
همچنین نقش آنها در دورههای سیاسی و اقتصادی ایران — از دوران نفت تا جنگ و تحولات صنعتی — بسیار مهم بوده است.
قدیمیترین فرودگاههای ایران، از نخستین فرودگاهی که در مسجدسلیمان ساخته شد تا مراکز فعال امروز مانند مهرآباد و آبادان، نشاندهنده تاریخ پرفرازونشیب هوانوردی در کشور هستند.
این فرودگاهها نهتنها محل تردد هواپیما بودهاند، بلکه بخشی از تاریخ اجتماعی، اقتصادی و فناوری ایران را شکل دادهاند؛ میراثی که همچنان در صنعت حملونقل هوایی کشور سهم دارد.
قدیمیترین فرودگاه ایران فرودگاه مسجدسلیمان هست که حدود سال ۱۲۸۷ شمسی و همزمان با کشف نفت ساخته شد. این فرودگاه حتی جزو قدیمیترین فرودگاههای خاورمیانه هم محسوب میشه.
فرودگاه مهرآباد از اوایل دهه ۱۳۱۰ شمسی فعالیت خودش رو شروع کرد. سالها اصلیترین فرودگاه بینالمللی ایران بود و الان هم مرکز اصلی پروازهای داخلی تهرانه.
اولین فرودگاه رسمی تهران فرودگاه قلعهمرغی بود که سال ۱۳۰۱ ساخته شد. قبل از اون محل مشخص و استانداردی برای فرود هواپیما تو پایتخت وجود نداشت.
به خاطر کشف نفت و حضور شرکتهای خارجی در جنوب ایران. مثلاً فرودگاه آبادان بهدلیل وجود پالایشگاه آبادان ساخته شد و نقش مهمی در جابهجایی کارشناسان نفتی داشت.
قدیمیترین فرودگاه شمال کشور فرودگاه نوشهر هست که در سال ۱۳۳۲ با یک باند خاکی شروع به کار کرد و بعدها توسعه پیدا کرد.
