به گزارش آناژورنال به نقل از خبر فوری، عباس عراقچی، دیپلمات ارشد ایرانی، در مقطعی راهی ترکیه شده که بسیاری آن را ساعت صفر یک عملیات مبهم میدانند؛ عملیاتی که میتواند به توافق محدود، تعلیق تنش یا آغاز یک درگیری گسترده میان تهران و واشنگتن منجر شود.
بر اساس این گزارش، هدف اصلی این سفر، رایزنی و وساطت غیرمستقیم میان ایران و آمریکا عنوان شده؛ نقشی که ترکیه پیشتر نیز در مقاطع حساس منطقهای تجربه کرده است.
آیا ترکیه میتواند مانع جنگ شود؟
تحلیلگران معتقدند ترکیه بهدلیل روابط همزمان با ایران، آمریکا و ناتو، یکی از معدود بازیگرانی است که امکان میانجیگری عملی دارد. با این حال، موفقیت این تلاش به میزان انعطاف واشنگتن و تهران در پروندههای اختلافی بستگی دارد؛ پروندههایی که همچنان حلنشده باقی ماندهاند.
اختلافات اصلی ایران و آمریکا چیست؟
بر اساس اطلاعات منتشرشده، اختلافات تهران و واشنگتن بر چهار محور کلیدی متمرکز است:
- مسئله غنیسازی و فعالیت هستهای ایران
- برنامه موشکی و کاهش تعداد موشکها
- موضوع اورانیومهای اعلامنشده
- نقش نیروهای نیابتی یا نیروهای مقاومت منطقهای
تا پیش از تحولات اخیر، بسیاری از کارشناسان این چهار محور، بهویژه غنیسازی و برنامه موشکی را عملاً لاینحل میدانستند؛ اما شرایط جدید منطقهای ممکن است این معادله را تغییر داده باشد.
چرا نگاه آمریکا به گزینه جنگ تغییر کرده است؟
گزارشهای منتشرشده از منابع غربی و عبری حاکی از آن است که ایالات متحده به این جمعبندی رسیده که حمله به ایران، عملیاتی سریع و کمهزینه مانند سناریوهای پیشین نیست. نگرانی از گسترش جبهههای درگیری، از عراق تا یمن، و احتمال درگیری همزمان با چند بازیگر منطقهای، هزینههای جنگ را برای واشنگتن بهشدت افزایش داده است.
همین ارزیابیها، به گفته تحلیلگران، زمینه بازگشت به مسیر مذاکره را تقویت کرده است.
گره اصلی مذاکره کجاست؟
ناظران سیاسی مسائل مورد اختلاف را به دو دسته تقسیم میکنند:
- غیرقابل مذاکره یا بسیار سخت: غنیسازی داخلی و برنامه موشکی
- دشوار اما قابل مذاکره: نیروهای مقاومت و اورانیومهای اعلامنشده
تحولات اخیر، بهویژه پس از جنگ ۱۲روزه، باعث شده برنامه موشکی ایران بیش از گذشته در کانون توجه آمریکا قرار گیرد. واشنگتن پس از مشاهده نقش موشکهای ایرانی در ضربه به اسرائیل، این موضوع را به شروط مذاکراتی خود افزوده است.
آیا ترامپ از شرط موشکی عقبنشینی میکند؟
برخی تحلیلها نشان میدهد اگر ترامپ به رویکرد پیش از جنگ بازگردد و بار دیگر از توان بازدارندگی ایران احساس نگرانی کند، ممکن است شرط موشکی را تعلیق یا موقتاً مسکوت بگذارد. چنین تغییری میتواند مسیر مذاکره را هموارتر کند؛ هرچند همچنان گره اصلی، یعنی غنیسازی صفر، پابرجا خواهد ماند.
نقطه تصمیم نهایی کجاست؟
مسئله غنیسازی، سالهاست محور بنبست مذاکراتی بوده است؛ نه آمریکا حاضر است ادامه حتی حداقلی آن را بپذیرد و نه ایران از غنیسازی در داخل کشور عقبنشینی میکند.
اکنون باید دید در ساعات و روزهای پیشرو، دیپلماسی بر طبل جنگ غلبه میکند یا برعکس؛ پرسشی که پاسخ آن میتواند سرنوشت منطقه را تغییر دهد.
پرسشهای متداول کاربران:
- هدف اصلی سفر عباس عراقچی به ترکیه چیست؟
هدف این سفر، رایزنی دیپلماتیک و تلاش برای وساطت غیرمستقیم میان ایران و آمریکا در آستانه تشدید تنشها عنوان شده است. - چرا ترکیه برای میانجیگری انتخاب شده است؟
ترکیه بهدلیل روابط همزمان با ایران، آمریکا و ناتو، ظرفیت ایفای نقش میانجی را دارد. - مهمترین اختلاف ایران و آمریکا بر سر چیست؟
غنیسازی هستهای و برنامه موشکی ایران، اصلیترین و دشوارترین محورهای اختلاف هستند. - آیا احتمال عقبنشینی آمریکا از شرط موشکی وجود دارد؟
برخی تحلیلها این احتمال را در صورت تغییر ارزیابی امنیتی واشنگتن مطرح میکنند، اما قطعیت ندارد. - نتیجه این تحولات به جنگ منجر میشود یا توافق؟
همهچیز به تصمیم نهایی دو طرف در قبال غنیسازی و شروط امنیتی بستگی دارد و نتیجه هنوز نامشخص است.
