به گزارش آناژورنال، این مذاکرات نخستین تماس رسمی دو کشور پس از درگیری مستقیم نظامی در تابستان ۲۰۲۵ به شمار میرود؛ درگیریای که به بمباران برخی تأسیسات هستهای ایران انجامید و سطح تنش را به بالاترین حد در سالهای اخیر رساند.
چرا مذاکرات ایران و آمریکا دوباره آغاز شد؟
زمینه آغاز این مذاکرات به مجموعهای از تحولات امنیتی و سیاسی بازمیگردد. پس از جنگ کوتاه اما پرهزینه سال گذشته، فشارهای بینالمللی بر تهران افزایش یافت. همزمان، افزایش حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس، از جمله استقرار ناوهای هواپیمابر، نشانهای آشکار از سیاست فشار حداکثری واشنگتن تلقی میشود.
دولت آمریکا اعلام کرده در صورت شکست مذاکرات، گزینه نظامی همچنان روی میز است؛ موضعی که بهطور مستقیم فضای گفتوگوها را تحت تأثیر قرار داده است.
اختلاف اصلی تهران و واشنگتن بر سر چیست؟
ایران تأکید دارد که مذاکرات باید صرفاً بر برنامه هستهای و رفع کامل تحریمها متمرکز باشد و غنیسازی در خاک ایران غیرقابل مذاکره است. در مقابل، آمریکا خواهان توافقی گستردهتر است که علاوه بر هستهای، برنامه موشکی، نقش منطقهای ایران و مسائل حقوق بشری را نیز شامل شود.
مقامهای ایرانی صراحتاً اعلام کردهاند که برنامه موشکی کشور خط قرمز مذاکرات است؛ موضوعی که شکاف میان دو طرف را عمیقتر کرده است.
چه کسانی در مذاکرات مسقط حضور دارند؟
هیئت ایرانی به ریاست عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، صبح امروز وارد مسقط شد و دیداری جداگانه با سید بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان داشت.
در سوی مقابل، هیئت آمریکایی به رهبری استیو ویتکوف، نماینده ویژه آمریکا در خاورمیانه و با حضور جرد کوشنر وارد عمان شد. حضور فرمانده ارشد نظامی سنتکام در مسقط، از نکات غیرمعمول این دور از مذاکرات است و از نگاه ناظران، پیام روشنی از فشار همزمان دیپلماتیک و نظامی واشنگتن دارد.
مذاکرات غیرمستقیم چگونه پیش میرود؟
گفتوگوها بهصورت غیرمستقیم و از طریق شاتل دیپلماسی عمان انجام میشود؛ به این معنا که نمایندگان ایران و آمریکا رودررو مذاکره نمیکنند و پیامها از طریق طرف عمانی منتقل میشود.
تا ساعت ۱۳:۴۳ به وقت اروپای مرکزی، هیچ توافق یا بیانیه مشترکی منتشر نشده و مذاکرات وارد مرحلهای شده که از آن به عنوان «مذاکره درباره دستور کار مذاکرات» یاد میشود.
فضای داخلی و منطقهای چه تأثیری دارد؟
در تهران، فضای رسانهای و سیاسی همچنان ملتهب است. ادامه تبلیغات ضدآمریکایی در کنار نگرانی عمومی از پیامدهای اقتصادی و امنیتی، باعث شده افکار عمومی با حساسیت این مذاکرات را دنبال کند.
در سطح منطقهای نیز کشورهایی مانند آلمان، عربستان و امارات خواستار تداوم گفتوگوها برای جلوگیری از گسترش جنگ شدهاند؛ چرا که هرگونه شکست مذاکرات میتواند امنیت خاورمیانه و بازار انرژی را با شوک جدی مواجه کند.
پرسشهای متداول کاربران:
۱. آیا مذاکرات ایران و آمریکا به توافق منجر شده است؟
خیر، تا این لحظه هیچ توافق یا نتیجه رسمی اعلام نشده و مذاکرات همچنان ادامه دارد.
۲. چرا مذاکرات بهصورت غیرمستقیم برگزار میشود؟
به دلیل سطح بالای تنش و نبود روابط دیپلماتیک مستقیم، دو طرف ترجیح دادهاند از میانجیگری عمان استفاده کنند.
۳. نقش عمان در این مذاکرات چیست؟
عمان بهعنوان میانجی بیطرف، پیامها و پیشنهادهای دو طرف را منتقل میکند و بستر گفتوگو را فراهم میسازد.
۴. مهمترین اختلاف ایران و آمریکا در این مذاکرات چیست؟
تمرکز اختلافها بر دامنه مذاکرات است؛ ایران فقط هستهای و تحریمها را میپذیرد، اما آمریکا خواهان گفتوگوی گستردهتر است.
۵. در صورت شکست مذاکرات چه سناریویی محتمل است؟
کارشناسان هشدار میدهند که شکست گفتوگوها میتواند خطر درگیری نظامی و تشدید بحران منطقهای را افزایش دهد.
